Saturday, September 19, 2015

Rit-rovis nasot (Indicipline leads to terror)

Rit-rovis nasot zalear…..
                               - Necio D’Souza, Raia-Goa.

Fokot Rit-rovisi (Good manners) khatir ek vixex puroskar kiteak asona? Oso proxn zaite pavtti mhojea monant yeta. Khell, Sinema, Sahitya, songit, sonxodan, bravery, adi, adi gozalink dhorun puroskar ghoddlele astat. Bori kamgiri kel’le veaktik oxe torecho sonman melltta. Punn Rit-rovisi khatirui ek vegllo asonk zai aslo. Xanti (Peace) khatir aslelea ontor-raxttrik Nobel Prize puroskar-ant tea–tea monxache rit-rovisicho gunn aspavta. Fuddarak Rit-rovis puroskaranchi-i nirmiti zalear puro. Tori punn vorto bhovman hantun attapla, “Apli bhokti korteleank Sorvespor bhovman dita.”

Rit-rovis monxachea jivitant chodd gorjechi. Ti nasot zalear jivit koxai-koxem vhavon veta. Monis eksuro nhoy. To eka vixal somazacho bhag. Tea pasot mannsugechem jivit sarop chodd mhotvachem. Oxem na kelear khasa taka luskonn zata tem zalench, tech borobor somazakui luskonn zata. Kaim pavtti hem luskonn ekdom bhirankull asta. Zoso ki atankvad. Dusreank luskonn haddpant kaim zann aplea jivak khub sontos bhogtat. Aplem khuim pinzlam tem tankam disona punn dusreachem pinzunk huxar. Hem ummannem sompem zavpak mhozo ek khasgi onnbhov hanga manddttam.

Konknni chollvollint ek pezad monis asa zaka hanv fattlim 30 vorsam thavn vollkotam. Apnnakuch ek Konknnicho ponddit koso to jahir korit aila. Romi Konknnicho soddvonddar mhunn porgott korta. Kaim zann taka mathear gheun nachoitatui bi. Toso boro monis to. Kitlo boro tem fuddem kollttolem. Konknnichea eka prokaxon ghoracho dhoni-i to. Apunn ek rit-rovisecho nomuno mhonn borovpam korit asta. Aplea nemalleantlean to kaim zannachi borich vhoddvik gaita. He tache chomchea. Punn kaim zannacher to khor uzo onkit asta ani dusreancho abru-man uboita.

Apunn khub xanno, khub boro mhonn sangtana herank kochro korun soddtta. “Khoimchea santak kosleo vati pettovpak zai, hem hanv bhes borem zanna”- oxem to boddayen sangta. Mhonnge aplea adavak konnak ukholcho ani konnak maddovcho, hi kola taka bori somzota. Mhaka tem di, hanv tuka hem ditam; ho tachea jivitacho hetu. To magta tem dina zalear to tujer kontr zata. Dubav-viret aplea jivitant hannem sabar Santak favo tosleo vati pettoileat asteleo. Punn babddeak ekui sant proson’n zaunk na mhonn thavem zata. Babddeachea ghorabeak kedinch uzvadd pettlo na. Sabar zoddpeank angovnneanim va Devache kurpen bhurgeachem dennem favo zal’lem asa. Hea xannea monxak mat bapuy zavpachem bhag mell’lench na. Konnacho tori xirap lagonk na mhu? Dubav viret ho tache rit-rovisecho inam nhoy zalear kitem? Hannem mhaka khub dukh pavoilam. Bhogsonnem diunk hanv tor toyar asach. Hea fuddem tori hea budhvontan aplem jivit nittayer ghalchem, hoch mhozo anvddo. Devan taka borem ginean favo korchem, hench mhojem magnnem.

Hi ghoddnnim vachtana hanv konnachi tori sohanbuti (Sympathy) mellovpak sodtam, oxem konnech dhorchem nhoy. Dusreanchea adaracher patievn ravpachi mhaka sonvoy na. Mhozo rosto svotontrponnim tannuk mhaka boll asa. “Devak mandinant tea monxache khuxalkaient tum khuxal zainaka. Hangach tankam kheast laglea xivay ravchina mhonn ugddas dovor.”- Sirak 9:12.

Tea monxak lojek ghalpak hanv sodta oxem-i bi na, karann to adinch noitik ritin khala poddlolo asa. Mhozo hetu itloch ki heranim xadur (Alert) ravunk. Hea monxa bhair anikui khub zann dhongi amche modem asat. Romi Konknni xetrant tor chodduch asat. Konknniche soddvonddar mhonn miroitat te. Osleank varem ghalpak tanche kherit bhokt (Devotees) zollim mollim asat. Lhan-vhodd lolipopam khaun dhadoxi zatat. Punn oslea dhongeamchem raj chodd teomp togona, hem suria itlem khorem. Halinch Hindumchi askarinn Radhe maa urf Sukvinder Singh, aropanchea bonvreant buchkolltta hem chitr dis-rat TV-r dista. Tea adim Asaram Bapu-k prizavant koid kel’lo asa. Dhongiponn ek dis tori uzvaddak yetach.

Dekhun moniskullak rit-rovis nasot zalear luskonn donui vattanim zata. Sutt-butt nheslolo ek monis Gentleman dista asot punn to rit-rovisin vaddla mhunn khatri divop kottinn. Adhunik kallar jhanot nespi dadlo vo ostori, ut’tom sonskari (Well cultured) mhonn manpachi ek chal asa. Punn ho somoz khub chukicho mhonn bhov komi zannank kollon ailam. Sadim angllim nhespeamcher somazant add-nodor zata, hem ek asol sot. Bharot desacho Bap mhonn man zoddpi Mahatma Gandhijin, ek sadem dontor nheson jivit sarlam. Mother Thereza ani Abdul Kalam, hea dogi mahan monxanim mharog vo kimti vostram angar choddoilim nant. Rit-rovis zaun aslem tanchem khorem angvostr.

Eka vaddlelea monxachi Rit-rovis tachea vo tichea bhurgeaponnacher dhorleli asta. Nentti piray vortovta bore sonskar mellovpak ek mhotvacho kall. Bore porvorishintlean bori Rit-rovis favo zata, hem pottovpak sabar vidvan vavrit aileat. Heranchem sodd, Kristank mhotvachem bhanddar asa. BIBLE-antlem SIRAK pustok bhurgeanche porvorixi vixim borem margdorxon dita. Durdoivan hea pustokacho vapor Igorz-mata korpak khub fattim asa. Misant zanv dotonichea xikxonnat hacho bilkul aspav zaina. Hakach lagon aichim bhurgim chukichi rit-rovis apnnaitat. Kitem vaitt, kitem borem, kitem ut’tom tem sodun kaddunk gondollant poddttat. Hea borea banddarantli dekh hea fuddem tori bhurgeank mellot kai?

Bori Rit-rovis mhonnge kitem? Hantun kosle gunn aspavtat tacho ul’lekh zavop faideachem zatelem. Dusreak dukh bhogpa sarkem vo tacheo bhavna dukhovpa sarkem koslench kortub korcho na; oso nem apnnakuch poilo lagu korunk zai. Gorvachim utram, ragache zall jibevelean devunk favona. Ulovop movall ani sovkas zavpak zai. Sobav heram sovem kakutt dakhoita toslo zaunk zai. Dusreachem sangnnem sosnnikaen aikunk zai. Mud’dea bhailem ulovop aslear maie-mogan somzavpak zai. Zantteank toxem voddilank manan lekhpak zai. Avoy-bapuy chukleant asot zalear, tacher akromonn korunk favona. Bhurgim chukleant zalear mogan somzavpak zai. Kednach fott marunk favona. Dusreank naddpacho anvddo kednacho ballgunk zaina. Fokot sotak govay divpak vavrunk zai. Sodankal aplea kamant promannik aspak zai. Herank fottkirim vo aple tanki bhailim asvasona diunk favona.

Nhesop samkem moriadichem zavpak zai. Nibam koslim-i asum, apunn koslea ud’dexan nhesta tem tea-tea monxak mahiti astach. Fexonachea nanvan kudd ordi-vinglli dovrop sarkem na. Unnem anglem ghal’lim ostoreo fokot Kristi Dev-mondiraninch distat. Dusrea khoimcheach dhormant he torechea nhesnnak porvangi na. Fokot kristanvakuch asa mhonnttoch, hachem xrey dhorm-voddilank veta.

Ho lekh vachun kaim zannachea pottant chabtolem, hachi mhaka khatri asa. Sot zavn asa koddu vokhot. Tem sompeponnim konn svikarunk sodina. Hem svikarpachi tank choddant chodd monxam sovem asleli zalear; aiz sonvsar he doxer pavcho naslo. Mhonnge Atankvad upzocho naslo, na mhonn tej gothin vaddcho naslo. Azun boro vell urlolo asa. Vostu nittayer ghalpak uxir zaunk na. Poilem voilem karya asa tem bori rit-rovis vikasant haddpachem. Oxemch ghoddlear puro.

                                           ***************************

This article is published in JIVIT sep’2015 Issue.

Korat mog Monzaticho? (Love thy pets)

Korat mog Monzaticho?... nhoim ekamekacho !

                                                             - Necio D’Souza, Raia-Goa.

Ho voilo mathallo vachun konnakuy ojeap disonk favo. Monxa ani monzatim vixim obheas kelea uprant; mhaka oxem holmolam ki monxa poros monzatik chodd man favo zata. Monxancho jiv samballche NGO unne asat punn zonvarancho husko korpi odhik asat. Amkam Kristanvank Jezu Khrist vortovta ek niz Dev; punn heruy dhormantle lok Taka man ditat. Tankam Ho Jezu ek Dev nhoim punn ek vixex guru. Musolman Taka ek provadi koso lekhtat. Punn kitem-i zaum ak’khea joga mukhar Jezu zaun asa, sotacho ani niticho rakhonnddar.

“Korat mog eka-mekacho zoso hanvem kela tumcho”- oxi khor adnya Jezun monxakullak dilea. Mhonttoch To fokot monxam modlea sombondam vixim sangta. Hantun monzaticho ul’lekh matuy zaina. Kiteak monzat ek sadi rochnna, punn monis ek kherit orthaborit rochnna. BIBLE- achea survatechea UTPOTI pustokant, Dev Bapan monxak kitle opurbayen ghoddoilo tachem sundor vixlexonn melltta. Ak’khe pritumechem daiz samballpachem ani vaddovpachem karya monxamcher sompoilam mhonn sidh zata.

Hea adhunik sonvsarant monxachi mot bhroxtt zalea koxi dista. Monis aplea sarkea monxacho mog korcho soddun monzaticho chodd mog kortana dista. Kaim zann poslele monzati khatir aplo jiv pasun hogddaunk toyar astat. Hanche mukhar ek monis jiv vattavunk tollmolltta asot zalear; hanchem kalliz matuy churchure nam.  Hem spoxtt zavpak don udaronnam ditam.

Ghoddnni Ek: Ek novench kazari zoddpem Pune savn Rajkot vochunk bhair sorlem. Sangatak tea dadleacho bhavuy aslo. Pune sirvisek aslele he dog bhav thoddea disam pasot ganv-ghora portotale. Hanche modli bailmonis 5 mhoyneachea gorb-bhesar asli. Navratri utsovache toyarecho kall to aslo. Bosicheo tiketti mellonat dekhun, lamb provas rail-gaddyen korchi palli aili. Local 3 tiketti mell’leo punn train chikar bhorleli asli. Ubim ravpak pasun suvat nasli. Eka konxak tegainim zomniruch boskonn marli. Provas suru astana tanche kuxik boslelea 5 tovnaxanim dadagiri suru keli. Te gorbest vostorek hat lavun zulum choloilo. Ghovak tiddok marli. Ghov ani bail tea movaleamxim uzoti korpak laglim. Kestanv mottem zalem. Pulixek kolloitam oxi gozal mukhar aili. Cholte gaddyent her dadle-bailo tomaxa koso polletalim. Hem kestanv addavpak konnuch kosloch upay ghenaslo. Jiv salvar korunk him tegaim zannam mellot toxim dhavunk laglim. Xekim te bailechea govak movaleanim dhorlo. Surien gomtto katrun train-im bhair xevttilo. Magir dusri ek train tache velean geli……..

Ghoddnni Dusri: Eke familint sunnem poslelem, tacher sogllim zannam bhorpur mog kori. Matxem kitem-i zalear taka voizaxim vortalim. Xezarak ek lhan bhurgem poddlem roddlem zalear tankam poddlelem naslem. Xekim sunnem zantt’tem zata. Duent zata punn ilaz kelear gunnak poddona. Sunneacho dhoni khub sinter zata. Sunnem jevonn-khann soddun dita dekhun to dhoni-i bi upaxich ravta. Kaim tempan tem sunnem morta. Tea sunneak purtat punn dhoni jevnnachi ek unddi pasun gheunk toyar zaina. Kaim tempan sunneachim haddam to ghorant haddun eke bore suvater xugur dovorta. Uprant ho dhoni upasanim morta.
Heo dhonuy ghoddnneo amkam kitem somzonni ditat? Hench ki monis monzatichea mogan piso zala. Monxacho jiv unnea dorjeacho zala. Eka monxan dusrea monxacho jiv rakhpacho kaido na napoit zala. Kotta ! churchure oslea monxamche ! Saiba bhogos tankam, te nokllot apunn kitem kortat te.

Monxam modem monzatinchi apurbay asop ek boro gunn. Punn monxam modlo sombond hogddavun monzatichi seva korop mhonnge murkhponn! Ghorant ek sunnem asop borem. Tem ghorak surokxa melloita. Kaim zann suknnim postat zalear kaim zann sonxe, ghodde, hoti, adi zonvaram postat. Dudhachea vevsaya khatir kaim zann gorvam, bokddam, moxio postat. Poultry-chem tor sangokuch nakam. Kombio khaunk ani tantiam gillunk konn fattim ravot so na; bhairavn thodde xakahari monis.

Monzatichem mas monxachea jevnnak kherit unchai haddtta. Ak’khea sonvsarak masa bogor dobazo sompurnn zaina. Punn amchea bharotant mat jevnnache boxentlem mas nopoit zavpache dis aileat. Kaim dedd-xanne Hindu monis songottnam choloitat. Gorvank katrunk bondi haddttat. Boilachea masache vikrecher addmellim ghaltat. Hem Bharotachem sorkaruy tanchea muttint asa. Gai vo boil aplo dev mhunn te prochar kortat. Dekhun boilachem mas khavpi lokachea pottar payom dovortat. Gayek vo boilak jivexim marlear tanchea kallzak khor dukh bhogta khoim. Monxank jivim marlear tanchea kallzank matuy dukh bhogona. Disandis krimi zaun bore monis na zatat, hacher tancho avaz uttona. Punn monzaticho jiv kaddlear he monis rokddoch akant haddtat.

Rosteancher nodor marlear amkam vochot thoim heddgim gorvam mellttat. Kaim pavttim bhirim koxim rostear addvim yetat. Ratchea vellar susegad rostea modekot bosun ravtat. Oslea monzatink lagun kitlexech aksident ghoddttat. Konn hat-paim poddon jivitbhor ghorant bhixannear urta, zalear kaim zann aktak moron vetat. Hem chitr tea pranni-mogiank disona. Te kudd’de, mone ani bhere zaun; obsoeganchi moj’ja ghetat.
Sunneamchi-i goth tich. Amcho Lok sunnim postat punn disbhor heddunk soddttat. Magir rosteamcher tanchi serkos chalu zata. Hanvuy ek pavtt oslea sunneancho xikar zala. Abghat zavn moddlelem hadd nitt zavpak kitloch teomp laglolo. Boro zalom khoro punn to obsoeg visrop ani sunneachi bhirant visrop, azun meren ghoddlem na. Kaim zannachim sunnim pixim zavn Rabbies rog gheun bhonvtat. Hanchim dhoniam aplo jiv samballun ghetat. Punn tea sunnecher ilaz korunk va nattak korunk kainch upay ghenat. Oslim apsuvarti monxam kitlixinch pollounk mellttat.

Kaim zannak sunnim posop ek raiponn (Royal Attitude) koxem dista. Aplem ghor kitlem lhan, aplem bhatt kitlem lhan hacho hixeob tankam asona. Sunnem pospacho denvchar tancher boslolo asta. Magir hea sunneanim xezareanchea agnnant ghann korop na tor rosteancher punz ghalop. Aplea sunneache lokak tras zatat hem tea dhoniank kollttach, punn tem nivarpak kosloch proyt korinant. Magir xezaream modem kestanv! Tem magir ek pillgek thaun kitleaxanch pillganim chalu urta.

Monxa-monxam modle sombond bhigoddtat tosli monzat kiteak posop? Ho proxn dor ekleak lagu zata. Sogllim monxam ami ekach Devachi rochnna, zalear ami Devachea ud’dexak eksarko pallo diunk zai. Monzatink favo titlich apurbay diunk zai. Monxachea vantteacho mog kaddun monzatink divop; hem kortub Devak bilkul avoddna. Dekhun disan-dis monxancher odhik mog korunk ami nischev korum-ia. Mhonnttoch korat mog ekamekacho nhoim monzaticho!

                                          **********************************

This article is published in JIVIT Aug’2015 Issue.

Saturday, August 1, 2015

To Protestant zala !! (He is protestant)

To Protestant zala !! (He is protestant)

                         - Necio D'Souza

“Are!!!!! Azun kitem poxeta? Bhair sorop kedna?......”- oxem bodd-boddop khoimchean yeta tem polleunk angnnache diken man ghunvddaili.
“Arrecha! Him tor gaddyent bosleant.”- Apxinch mhojea tonddantlean utram suttlim. Hanv taktiken bhair sorlom. Gaddyechea stteringak hat ghalo. Gaddi hall-a diken dhanvddaili.

Ghorkarnichea bapul bhavachem kazar tem. Melvin, Sogllea bhanvddam modem lhan. Soglleamche apurbayecho to zavn asa. Kazar koxench chukovpak xokona. Horxim hanv somazik fungsavank vochunk sodanch fattim. Konnachea-i kazarank, mornnak vochunk vaz yeta. Samkea lagimchea soireanchea fungsanvank vochonastana ravop, hem monisponnak sobot-xem na. Mhonttoch omuk-tomuk soireanchea utsovank vechench poddtta. Matxem tori tondd dakhonvchench lagta.

Mhoje ghorkarnichem chintop mhoje poros urfattem. Ti ekui soireachem vo ixttinichem fungsanv chukoina. Dusreanchea apovneak durlokx korop tika puttvona. Vogich koslem-i nimit lavn vochonastana ravop tika mandvona. Mhaka-i bi tichem oslem dhoronn borem dista. Nidan hanv na pavlea,r ti tori amontronnacho xinn pavoita mhunn khos bhogta.

Ghorkarnichea agreak lagun hanv bhurgeam sangatan kazarak gelom. Ratcho vell to. Open-air sal zog-zogit bizlen ani decoration lavn nettoil'lem. Vokol-novro vixex oxe lhan machier raza-ranni koxim boslelim. Kuxik deddo ani 5 deddi asleo. Zaito lok salant, bhair yo-voch kortalo. Bhurgim, zanttim-nenttim oxim toxim pasar zatali. Eke vatten muzg ani songitkar, vazovpache toyaren asle. Mukhar jevnnachi Buffet manddpachi survat zal'li. Kazar azun suru zaunk naslem. Wedding march suru korunk MC Roy novreachea bapaiche porvangek ravtalo.

Anikui lok nach-vosreant bhitor sorot aslo. Thoddim zann nitt vochun novreak-vhoklek wish korunuch fuddem vetalo. Ami wish korunk gelim nant. Sanjevellar igorjent resper zalea uprant ami porbim bhetoil’lim.

Kazar suru zalem, kek katorli, saud kantar zalem. Chukon urleleanim wine-che kalsi sangatan toast-raise kelo. Wedding March-a uprant muzga nadar nachpi zoddio umedir distaleo. Ami chovgam zannam mat boske velim hal'lim nant. Mhozo hetu aslo ho somarombh pollevnuch anond bhogpacho.

Novreacho vhoddlo bhav Assis-an amkam pollelim ani to amkam lagim sorlo. Bail bhurgeam sangatan amche-xim ubho ravlo.
“Hey, Kunead! Koso asai tum?- mhonnit mhojea hatak hat melloilo.
“Forrt asam. Tumi sogllim borim asat ki na?”
“Chodd busy astai kitem?”- Chodda tempan bhettlea uprant zaleli khoxalkai ukti zali.
“Hoi, hem sodanchench zalam.”
“Nachpacho xok aslo tachem kitem?- Mhoje ghorkarnin tondd ghalem.
“Nach? To anik soddunk zata?”
“Come on lets go to the floor.”- mhoje bhurgeanchea buzar hat dhorle.
“Tumi cholat. Ami magir yetat.”- hanvem taka vochunk formailem.

To nachacho xovkin aslelean nachteleam modem aple baile sangatan nachunk laglo. Jivitant tannem nachacho chondd soddlo na. Punn borench kitem soddlelem. Tannem kitem-kat soddlem tea vixim mhojem mon mat totor-vitor zalem. Assis-a vixim ordkutti mahiti asli, ticher anik bhor poddpak lagli.

Assis umedin nachtalo. Aplea bhavachem kazar soboitalo. Holant hangasor asa zalear respera vellar igorjent kiteak naslo? Kuxik aslele mhoje ghorkarnik proxn kelo.
“Ho Assis yedoll igorjent dislo na mhaka?”
“To Protestant zala! Amchea igorzanim zobor-so yena.” - Tinnem avazan mholl'lem.
Mhaka sudduk korun xok boslea sarko zottko laglo.
“Punn kiteak?”- mhozo fuddlo proxn. Aste-aste soglli gozal tinnem vistarun sangli. Mhojem kazar zaumche adli gozal hi.

Sumar 11 vorsam adim Assis-achem kazar zal'lem. Atam to astig monis. Tedna to samko gorib punn monan vixall aslo. Sobavan monis bhangar. Mhoji gorkarn tedna ankvar. Ti tachea respera velar hazir asli. Dis aitar, sanjechea 3.30 vaztam mis. Padr vigaran xiddkail'lea pormonnem 20 minutam adim to toyar zavn igorjechea adrar ubo aslo. Vhokol Carol tea adim pavon sorleli. Igorje bhair savllecho matuy addos naslo. Vhokol-novro savlleche axen vonttik tenkun ravlim. Padrik konnem tori vochun suchna dili. Padri bedroom-antlo bhairuch sorona. Xekim 4.05 vaztam padr kur igorjechea umbrear ubo zalo. Vhokol-novreak bhitor kaddlim, lokui bhitor sorlo.

Punn akhi igorzbhor kallokh. Bizli Gul'l asli. Monxak monis vollkhunk avgodd aslem. Zonelam chodd voir aslelean votachim kirnnam zomni meren pavonaslim. Altaracher Mike ani ek Don bulb cholpa itli veavosta asli. Generator na, na mhunn inverter-ui na. Donparchea ek vorar thavn bizli bepot'ta zalea, oxem sangun padrin misak survat keli. Vad naka mhunn ghorcheanim vogeponn samball'lem. Music choir xellelo. Photogaphy, videography bhongli. Ek panko ghunvona, ghamache panvlleo soglleamchea angar denvtaleo.

Lokache halaval zale. Bizli gul'l zavpachi ghoddnni, hi poilech khepe nasli. Jitle pavtti bizli na zalea, title-i pavtt padr vigaran bhailean vevosta keleach. Zalear aizuch tannem oxem kiteak kelem na, ho proxn lokache motint guslolo. Padrin zanna zavn durlokx kelam oxem lok somzotale. Padr vigar duddvakarank solam marta ani goribank khenddtta, hem tor ganv bhor lok zanna aslo. Jitli Fee girest lok ditat titlich goribui bhortat. Zalear ho bhed-bhav kiteak? Osoi bi lok foddfoddttalo.

Lokachem chintlear, novro ani novreachi famil lojent poddpa sarki gozal ti. Resper somplea uprant Assis ani kaim zann bhitor vochun huzot ghalpak lagle. 'Igorjent bizli na mhunn tum vogi koso ravlo? Nidan amkam tori sangchem aslem. Ami Generator-achi vevosta korta asle.'-oxe prosn padr-kura mukhar manddle. Hea vixim apunn kaim nokllo ,oxi zap diun tannem kus marli. Sogllem karasthan rochpi padr-vigar mat thoim naslo. Kaim vellan kolea budhicho vigar denvun sankristin bhitor sorlo. Mustaiki choddoili ani nitt igorjechea mukhel umbrear gelo. Tharailea pormonnem dusrea eka zodpeachea resperak survat keli.  Bhitor sorta mhonosor bizlecho lok-lok.

Atam hi bizli khoimchean aili? Bizli yeunk nasli. Vigaran don vhoddlea Inverter-achi veavosta kel'li. Amkam hem mud'dom kel'lem chikan mhunn somzunk vell laglo na. Assis-ak khub khont bhogli, tiddkeloi bi. Atanch vochun padrichea kansular don vazoitam mhonnit vhoklecho bhav dhanvlo. Ghorcheanim fattik lagon taka addailo, na tor padrik boddovpachi ghoddnni jerul ghoddpachi.

Kazarak mhoine soron gele, Assis sodanch xinnot astalo. Padrin apleak ghat kelo mhunn dukhi zatalo. Padrik 10,000 hozar Donation diunk na mhunn padrin aplo vingas ghetlo mhunn sangit astalo. To padri zobordosten denngi magtalo, nhoim igorjechea kamak punn aplea khasgi prokolpak. Aplem svotachem oxem ek onath axrom badpacho prokolp tannem suru kel'lo. Denngi mellovpak girestank toso goribank mosko martalo. Zo duddu dina taka to butt laitolo. Oxench tannem amchea Assis-a sovem kel’lem. Assis tea kallar rinn kaddun kazar zal'lo, to denngi anik khuimchi ditolo aslo!

Osleoch bangoddi anikui uzvadda yeupak lagleo. Xekim ghoddpachem tem ghoddlech. Ek dis konne tori tea padrik boddoiloch. Lojen to Bismakodden favor magun dusrea ganvat bodli ghetli.

Eka fattofatt Assisager tegam bhurgim zolmolim. Konnakuch igorjent bavtizm dilo na. Itlea kalla mozgotim ganvche igorjent kitlech padri aile gele, konnech Assis-achi vaspus keli na. Ganv bhor lok Assis-ak ghoddlam tem ganttik marun aslo, punn konnech vixoyak hat ghalo na. Igorje khal sabar sonvstha choltat konnech odhikrut ponnan Assis-k somzun ghevpacho proyt korunk na.

Assis-an aplea dhondeacher chodd bhor ghatli. Yennavoll vaddli. Xarant eka posh flat-ant ravpak tim geli. Bhorpur poiso ani sompoti aiz tache lagim asa. Gorib poristithin tacho ghat ghetlolo to ganv soddun ailoleak to ek yeosesvi dhondekar zaunk pavlolo. Devanuch apnnak voir kaddleant oso Assis-acho khor visvas. Atam kazar zavpi hea aplea dhakttea bhavak tannem sogllo duddvancho adar dila. Her gorjevontank ani porkeank pasun adar diunk to fuddem. He khatir lok taka bore nodren polleta.

Itlea kalla mozgotim eka ixttache mozotin Assis Born Again pongddant bhitor sorlo. Bhurgeank ani khas apnnak legit nove ritin bavtizm melloilo. Aplem svotachem mottor ghevn sabar kodden provochonam korunk to veta. Povitr Pustokachi bhorpur zannvai taka asa. Ak'khoch Bible tonddpatt aslelea porim tache zobab sutt'tat. Eka padrik legun mahiti aschina itli bori Bible-chi vollokh Assis-ak asa. Dhond'dean guntlolo monis itli zannvay ballgun asop, lokak ojap dista.

Assis protestant zala hem ghorchim obhimanan sangtat. Padrichea motlobiponnak ani lokachea dhongiponnak tim govay asat. Mhakai bi Assis-achi khub apurbay dispak lagli………..

                                                          ************************

This story is published on KONKONN DIVO periodical and AMCHEM GOA weekly. It’s based on true incident.

     

Friday, June 26, 2015

Goa Police guneavanchea zalleant…..


Gõyche Pulis guneavanchea zalleant…..
                                - Necio D’Souza, Raia-Goa.

Des surokxit ani mozbut urpak Military, Navy ani Airforce, hea tinuy dollanchi mhotvacho bhumika asta. Hanche koddlean desachea ximamchi rakhonn zata. Porkea ani ghatki veaktink bhitor sorunk te addaitat. Atankvadi hol’le, veparachi toskori ani her guneavkari karyank provex mellonk dinant. Mhonttoch Des surokxit urpacho bhar hanchea bhuzancher asta. 


Desachi bhitorli rakhonn korchi zapsaldarki pulisancher asta. Tea khatir pulis vibhag sthaplolo asta. Desachea dor eka rajya khatir vegllem oxem pulis khatem asta. Dekhun rajyacho karbhar bore toren cholunk modot zata. Punn jedna khasa vhoyunch xet khata (Fencing itself eats the paddy) tedna konnak dhorop? Oslea vatavornnant Gõychi porza trasant poddlea. Pulisam koddlean suroxa mellchea bodlak bhirantichi stithi nirmann zalea. Samanya monxank nit mellop mollba itlem pois zalam. Gorib ani osokt monxanim otyachar sonspa bogor dusro upay na.


Hanv khobor kortam ti Gõychea pulis khateachi. Heram rajyanim pulisam koddlean otyachar zata tanchi volleri khub lamb asta. Tanchi nond dovorpak na mhonn pustokam pavchinant na mhonn store-rooms pavchenant. Halimchea vorsanim Gõy rajya, heram rajyank sor zata. Opradh kitlexech pavttinim vaddleat. Tantun pulisechem ghallponn ani goir vevhar vaddlolean somazant opradh vaddot asat. Lokacho visvas pulisevelo unno zata tedna lokak dusro rosto  apnnavpak tallnni yeta. To magir nyay sonvedona (Constitution) virudh aslear pasun porva na. Nyay divpi veavosta jedna chukicho rosto apnnaita tedna, monxak kaido ani su-veavosta moddpachi tallni yetach!


Gõychem pulis khatem apnnakuch bodnam korpachea karyant gul’l zalam mhollear otitay zaumchi na. Azun Gõychea pulis khateant kitlexech bore odhikari ani sevok asat khore, punn dudhan nannovun pujea korpa sarko ekloi mellot-so na. Thoddeach zannak lagon pulis khateachi protima bigoddleli asa. Ti nittayer ghalpak koslich pavlam marunk nant. Portench zalear Gõyche pulis disan-dis odhikuch guneanvanchea zalleant sampoddttole distat. Sampoddttat tem ekdomuch borem mhonnpachem. Na zalear fattlea don doskant (2 Decades) kitlexech guneanv pulisank maf zaleat. Atam tori BJP sorkar sodrer asa. Tea adim guneavkar pulis kednanch ukteponnim lokache nodrek yeunk nant. Tanche guneanv pusun uddovpi kitlexech bhroxtt rajkornni pattimbo ditale. Tankam nokreche nikllanvche bodlek, boddttio (promotions) ditale. Vaitt ghoddnnukek talim ditale. Dekhun rajkornnatlo bhroxttachar pulis khateant soroll dista.


Halimchea don vorsant Gõychea pulisanim kaim mhotvachim kamam keleant. Gunvlle-vokhdam (Drugs) virudh mohim choloilea. Kitlexach zannak sampddavn prizavant ghaleat. Beauty vo Massage Parlour vevsaya khal kuddi-dhondo (prostitution) cholovpeank budh xikoilea. Toskori (smuggling) korpeank ottok kelea. Chorank, khuneank, bolatkareank ani her opradheank; kherit manddnim kaddun sampddaileat. Punn kaim pavtti pulis apli zababdari visorleat. Dekhik guneavkar ani forar aslelea amdar Micky-k sampddaunk nostim nibam ditat. PI Sandesh Chodankarak lakhanim duddvanchi lonch (bribe) ghevpachea aropa khal bhorkhast (terminate) kela. Havaldar S Gaunkar-ak aropi cholie koddlean lingi-bhog ghetana sampddaila. Noxea-nog vikhpi dolalam kodden koblat korun hafte ghetat mhunn kaim pulis odhikareank ani sevokank nilombit (suspend) keleat. Choram kodden sampoddlelea vostuncho far-fer kel’lea aropa khal kaim pulisank nyayaloyant ubhe keleat. Oslim kitlexinch lozek ghalpi karasthana ghoddleant. Dor disa kitlixinch ghoddttat, punn sobhemazar bhov thoddim uktim zaunk pavtat. Hem ek vhodd durdoiv amche Lokxahint. 


Samanya monis pulis thannear vochunk fattim sorta. Promannik monis tor pulise pasun poisuch ravpak anvddeta. Kitli-i mhotvacho mahiti ji somazant ghatki tharunk zata, ti kollit korunk fattim sorta. Magir guneavkari veaktik apli yevzonn fuddem vhorunk vatt meklli zata. Dekhun guneavancho ankddo vaddot ravta. Aiz-kal chorank soddun nir-opradheank sojea divpacheo ghoddnneo polleunk mellttat. Ek sado monis apnnacher zavpi onitichi tokrar gheun pulis sttexonar vochot zalear, taka pulisam koddlean vaitt vagnnuk melltta. Ek tor tachi tokrar nond zaina vo nond zalich zalear karvay zaina. Tedna ho monis niraxi zata ani akhrek kaido aplea hatant gheupachi chal apnnaita. Nir-opradhea koddlean poilo guneanv ghoddonk pavta.


Amche pulis guneanvkar zavpak mukhel karann zaun asa tem amchem rajkoronn. Rajkornni monxamchea hatantlim bavlim him. Pulisancheo bodli zatat tedna amdar ani montreancho hancher dobav asta. Omkoch pulis nirikxok aplea vattharant zai, oxi xokti asta. Magir tea pulis odhikarea vorvim to MLA aplo vatthar xugur dovorta ani aplea svartha pormonnem karbhar choloita. Khorem mhollear MLA dokhol divpak sonvedonant matui suvat na. Punn hem ghoddtta tem koxem addavop?

Pulis khateant nove odhikari vo kormchari bhorti kortat tedna purian MLA apnnak zai tea–tea monxak nokri ditat. Hea vorvim to vo tem tachim gulamam zatat. Kaim pavtti lonch diun nokreo melloitat. Guneavanchi posvonn gheun nokri melloitolo monis bhroxttacharak tenko ditoloch ki na? Mhonttoch bhroxttacharachem mull rajkornnant asa. Hea bhoxttacharak sarem ghaltat te motdar, mhunnge ami dor eklim. Eka dubavi veaktik mot diun sodrer choddoitat te motdaruch mu? Nitoll sobavachea monxak nivddun haddlearuch, somazant boreponn yetlem hacher niyall zavpak zai.


Pulis ani nagrikam modem ixttagotichem natem utpon zavpak zai; oxem namnechi IPS odhikari Kiran Bedi sangot ailea. Pulis ani loka modem bhasa-bhas zavpak zai. Kaim pavtti osleo cheocha ghoddun haddleat, punn bore dis azun udeunk nant. Pulis khatean nagrinkacho visvas jikhun ghevpak ogllim pavlam marpachi goroz asa. Pulis karyache bore gunn nagrikam modem ruzu zavpak zai. Nitichem ani xantichem vatavoronn nirmann korpi veaktink protsahon divpak zai. Nagrikanim il’li zotnay ghetlear pulisanchea bhuzancher aslolo bhar chike unnem zaunk pavot. Boro vavr korpi pulisancho sotkar zata, tosloch sotkar nagrikancho zaunk zai. Halinch eke ostoren apli sud-budh vapurli ani pollon vochpi eka kirmidorak sampddavpak modot keli dekhun, pulisen ticho bhovman kela. Pulis karyacho onx (Charism) te sadhe ostore bhitor aslo mhonn somzota. 


Kitlexeach sinemanim pulisanchim vaitt kortubam dakhoileant. Hantun zaitem sot asta. ‘Singham’ cholchitrant mat borem karya dakhoilam. Oxem borem karya korpi kaim pulis amchea modem asat. Hancho ankddo vaddot vochunk zay. Pulis he somazacho ek bhag. Te amchea modle upzoleat. Nitoll pulis nirmann korpak nagrikancheach hatanim asa. Mhonnttoch vaitt sobavache pulis utpon zavpak somazuch zapsaldar asa, hem ek sot. Nagrikam modlem bhroxtt chintop pois zalearuch bore pulis amkam mellunk xoktat. Fokot pulisank ani Rajkornneank dox diun poristithi sudorchi na. Bore pulis mellovpak tumi toyar asat mu?
                                                       *****************************
This article is published in JIVIT Issue June 2015.

Xikxonn xetrant nove nem, novi dixa



Xikxonn xetrant nove nem, novi dixa

                                                          - Necio D’Souza, Raia -Goa

Xikxonnachi pod’dot sudorchi oxi choddxea zannak dista. Tea khatir porje koddlean sorkara meren kagalli ani suchovnneo pavot astat. Choddxeo bherea kanar vetat. Thoddeo vevharant yetat punn chukichea margan. Tedna soglloch gondoll utpon zata; dekhik Cyber yevzonn ani Mid-day jevonn. Hantuntlean kitlosoch duddu vibadd zata, punn faido bhov unno zata. Hea chalu 2015-16 xikxonnik vorsa khatir Goy xikxonn Khatean nove nem mukhar manddleat. Xikxonnacho dorzo vaddovpak adar mellpache sonket hantun aspavtat.


Poili tem attvi vorg meren xikxonnachim sutram Kendra sorkarachea hatanim asat. Sarv Sikxa Abhiyan hancho xek soglleam xallamcher gazta. Rajyantlem sorkar hacher todd-zodd (compromise) korunk xokona. No-fail policy apnnailolean bhurgeam modem xikxonnachem mhotv unnem zalam. Xikxonn todnyache nodrek hem ailolem asa, punn samanya palokank hachi  fikir na-xi dista. Hi chalu xikxonnik pod’dot khoim pavoitit, hacher matuy niyall zaunk na. Aplim bhurgeam 9vent ani 10vent kitleo uttaboxi kaddttat tim porxim polletat. Punn hacher boro upay kaddunk fattim sortat.


Dorjedar xikxonnacho husko aslelim kaim palok amchea modem asat. Hea pasot Goy Xikxonn khateacher dobav haddop zata. Hacho porinnam mhonn khatean nove nem ghoddoileat. Bhurgeanche surokxe khatiruy kaim suchovnneo keleat. Teo vevharant haddpachi zapsaldarki dor eka iskolacher ghatlea. Ho bodol ghoddovpak kitlim iskolam toyar asot; ho ek huskeacho vixoy. Xikxonn khateachea adexak pallo divpi thoddim tori promannik iskolam hanga asat; hi ek sukh-dinni gozal. Kaim venchik iskolam dorjedar xikxonna khatir thokos ghetelim polleunk mellttat. Vidyartheanchea porzollit fuddara khatir soglle bore upay vapurtat te polleun jiv dadhos zata.


Xallechea vattharant bhurgeank borem vatavoronn nirmann korpacho adex ditana, nitollsannik chodd mhotv divpak kolloilam. Toilet ani her lagu zateleo gozali bori sividha divpi aspak zai. Sorkara koddlean durusti khatir duddu yeta to hea kamak vapurpachi hikmotuy sanglea. Choleank ani choliank veglle toilet asop xoktichem kelam.  School campus-ak sorbhonvtonnim unch ani mozbut durig aschem; favo purtech darvontte asche, zhuim 24 voram Security-cho bondabost asop gorjechem. Bhurgim xallek yetana vo portotana zomeanim vochunk suchovnni kelea. Eksurim vetanam kitem-i vankddem ghoddonk zata; oso odmas uktaila. Xallanchim vahonam ani lagu zavpi khasgi vahonam; hancher nodor dovorpak xallechea odhikareak nem ghatla. Vahon cholovpeanchi mahiti ani vagnnuk nond ghevpak xoktichem kelam. Kherit bosinim provas korpi bhurgeam khatir Lady Conductor asunk zai mhonn sanglam.


Itlem sogott ason legit xikpi bhurgeachem chit virar korpi vatavoronn khaxa bhurgeam koddleanuch utpon zaunk pavta, hacheruy Xikxonn khatean lokx oddlam. Ekech xallent sangatak xikpi bhurgim vivid sonskarantlean vaddlelim astat. Dhorm vegllo, zat veglli, prant vegllo, maim-bhas veglli, rong-rup vegllem, adi. Protekachem udarposonn veg-veglle ritin zal’lem asta. Kaim zannache porvorixint unnav astat. Hea pasot tanchi xist (discipline) vochot thoim bhigoddleli zata. Mhonnttoch hem bhurgem borea iskolant legit bexistin vagta. Heram bhurgeank tras korta. Vostunchi fodd-modd korta. Xikxokank xapotam sangta. Tanchea avoy-bapaichem mon legit somzun ghevpa sarkem asona. Hacho vaitt porinnam bore toren xikpi bhurgeank bhogcho poddta. Dekhun Xalla proxasonanim xoktin karvay korpak Khatean adex dila.


Somazant lingi ondavnnecho ronto vistarla tacho porinnam xikpi bhurgeancheruy dison aila. Chodd korun ho Internet madheoma vorvim bhitor sorop sompem zalam. Xallechea assignment-a khatir mahiti mellovpi bhurgim bhurxeo website ugoddtat. Hanvem porxim khubxea bhurgeank vaitt video polletana dekhleat. Kaim pavtti porxim hoddkileat legit ani oslea vostumcher visor ghalunk vinonti pasun kelea. Hacho probhav kitlo gombir zaunk pavtolo tem avoy-bapaynim tharavpachem. 


Iskolanim tor cheddum bhurgeank challovop, moskoreo korop, lingi oddin sotavop; adi  ghoddnneo ghoddot astat. Fattlea 4 vorsant oslea kitlexeach ghoddnneanchi nond Xikxonn Khatea kodden asa. Dekhun ‘Boro sporx/vaitt sporx’ vollkun ghevpak choliank margdorxon korpi karyaxalla ghoddoileat. Vankdde horkotik bolli poddlele cholien tabortob nixed marunk budh dilea. Tea uprant xallechea proxasonan hacher koddok upay gheunk hokum dila. Vixex Counseling Cells sthapleant. Xallanim kam korpi dor eka karmacharean vaitt gozalincher niyontronn dovrunk odhik zapsaldarki ghatlea. 


Hem sogllem vachunk, aikunk borem dista. Xikxonnik xetrant bore dis yetele oxi ast upzota. Vankddeo gozali nittayer poddpak addmellim upzotolim hantun dubav na. Mukhel oddchonn hi ki vidyarteank nibor kheast (Corporal punishment) divop sojea mellpi guneanv, oso Neay sobhecho kaido asa. Tea pasot bhurgeank kheast lavunk tticheri fattim sortat. Punn jim jagrut avoy-bapuy asat tannim odhik chotur zavpachi goroz asa. Borea kamank khand marcho asa. Aichea bhurgeank fuddarak bore nagrik ghoddovpachi zapsaldarki odhik gombirtayen svikarop kallachi goroz zaun asa. Choddxea iskolanim PTA mhonnge palok ani xikovpi hancho zomo asta. Osle zome dor eka iskolant ghoddpak zai. Avoy-bapuy ani tticherancho boro sombond aslear; bhurgeanchi vagnnuk bori urtoli ani xikxonnacho dorzo vaddik lagtolo hantun matuy dubav na. Zori poripotrokant (circular) Xikxonn Khatean lagu zatelea xikxonnik sonvsthank nemavoll dilea, tori teo yesesvi ritin vevharant haddpak palokanchea pattimbeacher adarlelem asa.


Mhonttoch Goychea bhurgeancho fuddar porzollit korpak ami vavrum-ia!
                                                                  **********************
This article is published in JIVIT , a popular Konkani monthly  in Issue July 2015.